Upadłość linii lotniczych – co z biletami i jak odzyskać pieniądze?

Planowanie podróży zawsze wiąże się z ekscytacją, jednak dynamiczny rynek lotniczy potrafi zaskoczyć. Jednym z najtrudniejszych scenariuszy jest nagłe bankructwo przewoźnika, u którego zakupiliśmy bilety. Informacja o zawieszeniu działalności operacyjnej linii lotniczych wywołuje chaos i rodzi pytania o losy wydanych pieniędzy. W tym artykule podpowiadamy, jak reagować w obliczu kryzysu finansowego linii lotniczej i jakie kroki podjąć, aby nie stracić oszczędności.

Jak reagować w pierwszej sferze kryzysowej?

Wiadomość o tym, że przewoźnik lotniczy ogłasza bankructwo, to scenariusz spędzający sen z powiek podróżnym. Rynek bywa bezwzględny, a nagłe zawieszenie operacji przez linie lotnicze to realne zagrożenie. Inwestując w urlop, rzadko zakładamy najgorsze, jednak w jednej chwili pasażerowie mogą zostać z bezużytecznymi biletami, często utykając na lotniskach z dala od domu.

Co w takiej sytuacji dzieje się z opłaconymi rejsami? Choć upadłość linii lotniczych to skomplikowana sytuacja prawna, pasażerowie nie są bezbronni. Wciąż chronieni są przez prawa pasażerów lotniczych. W sytuacji upadłości linii lotniczych stnieje kilka ścieżek, które pozwalają zminimalizować straty lub bezpiecznie wrócić do kraju.

Pierwsze kroki po ogłoszeniu bankructwa przewoźnika

Gdy linie lotnicze ogłaszają upadłość, ich działalność operacyjna natychmiast ulega paraliżowi. Statki powietrzne zostają uziemione, a systemy rezerwacyjne zablokowane. Pierwszą zasadą dla pasażera jest zweryfikowanie statusu rejsu w oficjalnych komunikatach przewoźnika lub Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Nie należy jechać na lotnisko, jeśli lot został odwołany, ponieważ obsługa naziemna nie będzie w stanie przebukować biletu ani wypłacić gotówki.

Jeśli w momencie ogłoszenia upadłości pasażer znajduje się już poza granicami kraju, priorytetem staje się organizacja powrotu. W przypadku samodzielnie organizowanego wyjazdu, konieczny będzie zakup nowego biletu u innej linii na własny koszt. Czasami inni przewoźnicy wprowadzają wówczas tzw. „taryfy ratunkowe” (rescue fares) – specjalne, tańsze bilety dla osób dotkniętych bankructwem konkurenta.

Sposób zakupu biletu a szansa na zwrot środków

To, w jaki sposób sfinansowaliśmy i zarezerwowaliśmy podróż, ma fundamentalne znaczenie dla łatwości odzyskania pieniędzy za niewykorzystany bilet:

• Zakup biletu w biurze podróży: To najbezpieczniejszy scenariusz. Jeśli lot był częścią imprezy zorganizowanej przez touroperatora, pełną odpowiedzialność za realizację wyjazdu lub bezpieczny powrót klientów ponosi biuro podróży. Ma ono ustawowy obowiązek zapewnienia alternatywnego transportu, a jeśli wyjazd się nie odbędzie – klient otrzyma zwrot środków z Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego.
  
  

• Płatność kartą płatniczą (procedura chargeback): Osoby, które kupiły bilet indywidualnie kartą kredytową bądź debetową (Visa, Mastercard), mogą skorzystać z bankowej procedury obciążenia zwrotnego (chargeback). Polega ona na zareklamowaniu transakcji w swoim banku z tytułu niewywiązania się usługodawcy z umowy. Bank w imieniu klienta odzyskuje pieniądze. To najskuteczniejsza metoda dla indywidualnych pasażerów.

• Płatność gotówką, przelewem lub BLIK-iem: W tym przypadku sytuacja jest najtrudniejsza. Pasażerowi nie przysługuje ochrona bankowa ani gwarancje biura podróży. Jedyną drogą pozostaje zgłoszenie swojej wierzytelności do masy upadłościowej linii lotniczej.

Zgłoszenie wierzytelności do masy upadłościowej

Jeśli nie można skorzystać z procedury chargeback, pasażer staje się jednym z wielu wierzycieli upadłego przedsiębiorstwa. Po powołaniu syndyka wyznaczany jest termin na oficjalne zgłaszanie roszczeń finansowych. Pasażer musi złożyć stosowny wniosek, dołączając dowód zakupu biletu oraz potwierdzenie płatności.

Należy jednak podejść do tego z dużą dozą realizmu. W postępowaniu upadłościowym obowiązuje ustawowa hierarchia zaspokajania roszczeń. W pierwszej kolejności zabezpieczane są środki na koszty postępowania, zaległe pensje pracowników, podatki oraz zobowiązania wobec banków czy firm leasingujących samoloty. Pasażerowie indywidualni znajdują się na samym końcu tej listy. W praktyce oznacza to, że proces trwa latami, a szanowanie praw konsumenta schodzi na dalszy plan – szanse na odzyskanie kwoty za bilet z masy upadłościowej są niestety minimalne. Planując podróż, szczególnie poza Europę, warto sprawdzić Czarną Listę linii lotniczych Unii Europejskiej. Ewentualny wybór “niewiarygodnego” przewoźnika, nie działającego w Europie, może znacząco utrudnić lub wydłużyć dochodzenie swoich roszczeń.

Pytania i odpowiedzi